Nhà hướng Nam đặt bếp hướng nào hợp phong thủy?

Trong Bát Trạch, tên của một ngôi nhà (trạch) được xác định theo hướng tọa - tức hướng lưng nhà, không phải hướng mặt tiền. Một ngôi nhà có mặt tiền, cửa chính quay về hướng Nam thì phần tọa (lưng nhà) sẽ nằm ở hướng Bắc, do đó được gọi là trạch Khảm (tọa Bắc, hướng Nam). Trạch Khảm cùng với trạch Ly (tọa Nam), trạch Chấn (tọa Đông) và trạch Tốn (tọa Đông Nam) hợp thành nhóm Đông tứ trạch.

Bài viết này là phần tiếp nối của bài "Nhà hướng Tây Nam đặt bếp hướng nào hợp phong thủy" đã đăng trên chuyên mục Cẩm nang xây nhà. Nếu nhà hướng Tây Nam thuộc Tây tứ trạch (trạch Khôn) cần bố trí bếp theo chiều ngược lại, thì nhà hướng Nam thuộc Đông tứ trạch (trạch Khảm) sẽ áp dụng nguyên lý tương tự nhưng với bảng cung vị hoàn toàn đảo ngược.

Theo sách Dương Trạch Tam Yếu của Triệu Cửu Phong, ba yếu tố quan trọng nhất quyết định vận khí một ngôi nhà là Môn - Chủ - Táo (cửa chính, phòng chủ/phòng ngủ chính, và bếp). Riêng với bếp, nguyên tắc bố trí đặc thù và khác hẳn với cửa chính hay phòng ngủ, gọi là "tọa hung hướng cát": vị trí đặt bếp (tọa của bếp) nên nằm ở một cung xấu (hung) trong bát trạch, còn hướng bếp - tức hướng lưng người đứng nấu quay mặt ra, thường trùng hướng miệng lò hoặc bảng điều khiển bếp - lại cần quay về một cung tốt (cát).

Lý do của nguyên tắc tưởng chừng nghịch lý này nằm ở bản chất của bếp trong phong thủy: bếp là nơi có hỏa khí mạnh, mang tính chất "trấn áp", nên khi đặt tại cung hung, ngọn lửa bếp được xem như liên tục hun đốt, áp chế hung khí tại cung đó mỗi ngày, không cho nó phát tác. Ngược lại, nếu đặt bếp tại cung cát thì vô tình dùng hỏa khí thiêu đốt luôn cả vượng khí tốt của cung đó, gây lãng phí hoặc phản tác dụng. Trong khi đó, hướng thao tác - hướng người nội trợ nhìn ra khi đứng nấu - lại cần hướng về cát tinh để đón sinh khí, tốt cho sức khỏe và tài vận của người nấu ăn, thường là người phụ trách bếp núc trong gia đình.

Áp dụng bảng cửu tinh ở trên, với nhà hướng Nam (trạch Khảm), gia chủ nên bố trí bếp theo thứ tự ưu tiên sau:

• Vị trí đặt bếp (tọa bếp) ưu tiên số một: cung Tây Nam (Khôn) - nơi mang sao Tuyệt Mệnh, hung tinh nặng nhất trong bát trạch, cần hỏa khí của bếp để áp chế liên tục.
• Hướng thao tác nấu (mặt người đứng nấu quay ra, cũng là hướng miệng bếp): nên chọn Đông Nam (Sinh Khí) là lựa chọn tốt nhất; nếu mặt bằng không cho phép, có thể chọn Đông (Thiên Y) hoặc Nam (Diên Niên).
• Các vị trí đặt bếp thay thế: nếu góc Tây Nam vướng công năng khác (ví dụ đã bố trí cầu thang, nhà vệ sinh), có thể chuyển bếp sang cung Đông Bắc (Cấn - Ngũ Quỷ) hoặc Tây Bắc (Càn - Lục Sát), vẫn giữ nguyên nguyên tắc hướng nấu quay về một trong bốn hướng cát Đông tứ trạch.

Ví dụ minh họa trên một mặt bằng nhà ống hướng Nam phổ biến: khu bếp được bố trí tại góc phía sau bên trái nhà (ứng với cung Tây Nam nếu la bàn tâm nhà xác định đúng), tủ bếp chữ L ốp theo hai cạnh tường, bếp nấu (bếp từ hoặc bếp gas) đặt sao cho khi đứng nấu, người nội trợ quay mặt về hướng Đông Nam - nhìn xuyên qua khu vực bàn ăn ra phía cửa sổ hoặc giếng trời, vừa đón sinh khí vừa thuận tiện thao tác, bê đồ ra bàn ăn.

Ngoài việc chọn đúng cung vị và hướng nấu, gia chủ nhà hướng Nam cần lưu ý thêm một số nguyên tắc bổ trợ thường được nhắc trong Dương Trạch Tam Yếu:

• Tránh đặt bếp tại chính cung Bắc (Khảm - Phục Vị) dù đây là cung cát, vì đặt bếp - vốn cần "tọa hung" - vào đúng bản cung của trạch dễ gây xáo trộn khí trường tổng thể ngôi nhà.
• Tránh để bếp nhìn thẳng ra cửa chính (hướng Nam) vì theo quan niệm dân gian, luồng khí ra vào cửa chính dễ cuốn theo hỏa khí của bếp, gây hao tán tài lộc.
• Không đặt bếp đối diện hoặc liền kề nhà vệ sinh vì Thủy và Hỏa xung khắc trực tiếp, ảnh hưởng đến sức khỏe của các thành viên phụ trách nấu nướng.
• Ưu tiên vị trí bếp có tường vững chắc phía sau lưng bếp (không tựa lưng vào cửa sổ hay khoảng trống) để tạo thế vững chãi, đúng tinh thần "tọa" trong phong thủy nhà ở.

Nếu nhà hướng Tây Nam thuộc Tây tứ trạch (trạch Khôn) cần đặt bếp tại các cung Đông tứ trạch (Bắc, Đông, Đông Nam, Nam - vốn là hung tinh đối với trạch Khôn) và hướng nấu quay về các cung Tây tứ trạch (Tây Nam, Tây, Tây Bắc, Đông Bắc), thì nhà hướng Nam lại hoàn toàn ngược lại: đặt bếp tại các cung Tây tứ trạch và hướng nấu quay về các cung Đông tứ trạch. Đây chính là lý do vì sao hai bài viết về bếp cho hai loại nhà này không thể dùng chung một bảng cung vị, mà gia chủ cần xác định đúng trạch của nhà mình trước khi áp dụng.