5 điều kiêng kỵ khi động thổ xây nhà không phải ai cũng biết

Lễ động thổ - nghi thức xin phép Thổ Địa trước khi đào móng khởi công - là bước phong thủy quan trọng bậc nhất trong toàn bộ quá trình xây nhà, vì đây là thời điểm ngôi nhà chính thức "đụng chạm" đến long mạch, thổ khí của mảnh đất. Ngoài những điều ai cũng biết như xem ngày tốt, nhiều gia đình vẫn mắc phải các lỗi kiêng kỵ ít được nhắc đến. Dưới đây là 5 điều tôi - Sơn Hà - thường phải lưu ý kỹ nhất khi tư vấn động thổ cho khách hàng của Lotus Arc.

Đây là lỗi cơ bản nhưng vẫn xảy ra khi gia đình chọn ngày theo lịch vạn niên chung chung mà không đối chiếu với tuổi cụ thể của gia chủ. Ngày giờ động thổ cần tránh các địa chi xung khắc trực tiếp với tuổi (theo lục xung: Tý - Ngọ, Sửu - Mùi, Dần - Thân, Mão - Dậu, Thìn - Tuất, Tỵ - Hợi), tránh giờ Hắc Đạo, và tốt nhất nên chọn ngày có sao tốt như Sinh Khí, Thiên Đức chiếu vào tuổi gia chủ. Sai lầm thường gặp là chỉ tra "ngày tốt xây nhà" trên mạng mà quên nhập đúng năm sinh để đối chiếu xung khắc cá nhân.

Đây là điều nhiều gia chủ trẻ ít để ý. Ba hạn được xem xét khi tính tuổi làm nhà gồm:

• Kim Lâu - tính theo tuổi mụ của gia chủ, phạm vào các số cuối 1, 3, 4, 6, 8 (tùy cách tính theo từng trường phái) bị coi là hao tổn về người hoặc của.
• Hoang Ốc - tính theo chu kỳ 6 cung Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa Sát, Tứ Tấn Tài, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc; rơi vào cung xấu (Tam Địa Sát, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc) là phạm hạn.
• Tam Tai - hạn 3 năm liên tiếp lặp lại theo chu kỳ 12 năm dựa vào nhóm tuổi Tam Hợp (Thân - Tý - Thìn, Dần - Ngọ - Tuất, Tỵ - Dậu - Sửu, Hợi - Mão - Mùi).

Khi gia chủ phạm phải một trong ba hạn này, cách xử lý theo dân gian không phải là hoãn xây nhà vô thời hạn, mà là "mượn tuổi" - nhờ một người thân hoặc người quen hợp tuổi, không phạm Kim Lâu - Hoang Ốc - Tam Tai trong năm đó đứng ra làm lễ động thổ thay. Người được mượn tuổi sẽ là người cầm cuốc xẻng động thổ đầu tiên, khấn vái, thậm chí đứng tên tạm trên giấy tờ xin phép xây dựng nếu cần, sau đó làm thêm một lễ "chuộc nhà" tượng trưng khi gia chủ giao dịch mua lại chính căn nhà của mình sau khi xây xong.

Theo quan niệm dân gian, người đang trong thời gian để tang (thường tính trong vòng 49 ngày đến 1-3 năm tùy quan hệ với người mất) mang "khí xui", không nên tham gia hoặc chứng kiến trực tiếp các nghi lễ mang tính khởi đầu quan trọng như động thổ, cưới hỏi, khai trương. Nếu trong gia đình hoặc dòng họ có người đang chịu tang đúng vào thời điểm dự kiến động thổ, gia đình thường lựa chọn một trong hai cách: hoãn ngày động thổ sang thời điểm khác, hoặc để người đó tránh mặt, không xuất hiện tại công trình trong buổi lễ.

Lễ vật động thổ không cần quá xa hoa, nhưng cần đủ và đúng thứ tự bày biện. Dưới đây là bảng lễ vật cơ bản tôi thường tư vấn:

Thứ tự thực hiện: bày lễ đầy đủ trước giờ hoàng đạo đã chọn, gia chủ (hoặc người mượn tuổi) thắp nhang khấn vái xin phép Thổ Địa - Thổ Công, chờ nhang cháy hết khoảng hai phần ba thì tiến hành động thổ - tức cuốc/xẻng nhát đất đầu tiên tại vị trí trung tâm hoặc góc đẹp nhất của công trình, sau đó mới hóa vàng mã và cho thợ chính thức triển khai đào móng.

Đây là điều rất nhiều gia chủ bỏ sót: một ngày có thể hợp tuổi, không xung khắc với gia chủ, nhưng vẫn rơi vào các ngày xấu cố định trong tháng âm lịch mà dân gian truyền lại từ lâu đời, không phụ thuộc vào tuổi của bất kỳ ai:

Với Tam Nương và Nguyệt Kỵ, quy luật ngày cố định và lặp lại đều đặn hàng tháng nên gia chủ có thể tự ghi nhớ để tránh. Riêng ngày Sát Chủ không cố định theo số ngày âm lịch mà thay đổi tùy tháng, vì vậy bắt buộc phải tra cứu lịch vạn niên hoặc nhờ người có chuyên môn xem cho từng tháng cụ thể, không nên suy diễn theo tháng trước. Nguyên tắc chung tôi luôn nhắc gia chủ: một ngày hợp tuổi nhưng phạm phải Tam Nương, Nguyệt Kỵ hoặc Sát Chủ vẫn nên tránh, vì đây là hai lớp kiêng kỵ độc lập - hợp tuổi cá nhân và ngày xấu chung của lịch - cần thỏa mãn đồng thời.